Robin Zuidam

'Alles is vergankelijk, maar niets verdwijnt.'

In gesprek met PAL-drager Robin Zuidam

Wie is Robin Zuidam?
“Ik ben Robin Zuidam, zelfstandig ondernemer en werkzaam als coördinator bij Stichting Centrum voor Levensvragen Midden-Nederland. Daarnaast werk ik als gespreksleider en dagvoorzitter bij publieksbijeenkomsten over zorg in de laatste levensfase, ben ik docent communicatie en ‘nabij zijn’ in de palliatieve fase en werk ik als geestelijk begeleider. Ik ben onder andere verbonden aan Septet en de Academie voor Geesteswetenschappen. Naast mijn werk in dit veld ben ik ook muzikant. Die combinatie, bezig zijn met sterfelijkheid én midden in het leven staan, is voor mij heel waardevol.”

Wat drijft jou om met dit thema te werken?
“Mijn drive begint bij een persoonlijk proces: mijzelf leren verhouden tot mijn eigen sterfelijkheid. Door dichtbij het thema dood en rouw te zijn, onderzoek ik ook mijn eigen vragen en angsten.

In mijn leven heb ik meerdere keren van dichtbij met de dood te maken gehad. In 2014 overleed een goede vriend van ons. Zijn angst en weerstand in het proces naar het einde toe maakten diepe indruk. Dat bracht mijn vrouw en mij op het idee om een plek te creëren waar mensen zich kunnen verhouden tot de nieuwe werkelijkheid dat het leven binnen afzienbare tijd zal ophouden, niet pas in de terminale fase, maar juist in de periode daarvoor.

Wanneer binnen een gezin of relatie het stervensproces zich aandient, verandert er veel. Relaties verschuiven. Soms ontstaat er afstand of eenzaamheid, omdat partners elkaar niet willen belasten. Vanuit die gedachte hebben wij in 2017 Stichting Het Bezinningshuis opgericht. We hebben daar jarenlang veel tijd, liefde en middelen in geïnvesteerd.

Via dit initiatief kwam ik in contact met het netwerk palliatieve zorg en met de Centra voor Levensvragen, die in 2019 werden opgericht. Ik volgde een opleiding stervensbegeleiding en rondde onlangs mijn opleiding tot geestelijk begeleider af. Het is voor mij heel betekenisvol om in dit vakgebied te mogen werken.”

Aan welke initiatieven draag je bij in Utrecht?
“Een belangrijk initiatief waarbij ik betrokken was, is In gesprek met de burger in Zuidoost-Utrecht. Dit project heeft mede geleid tot de zogeheten Weet-u-wat-u-wilt-bijeenkomsten. Deze publieksbijeenkomsten zijn bedoeld voor ouderen. Zij krijgen informatie over de mogelijkheden en onmogelijkheden in de laatste levensfase en worden gestimuleerd om met elkaar én met hun huisarts in gesprek te gaan over hun wensen. Het draait om bewustwording, tijdig nadenken en het gesprek aangaan voordat het te laat is.”

Heb je een anekdote die je is bijgebleven?
“Wat mij vaak raakt is dat ik bij mensen twee paden zie ontstaan wanneer het levenseinde dichterbij komt door ziekte of aftakeling. Aan de ene kant is er het pad van hoop. Aan de andere kant het besef dat het einde van het fysieke bestaan onvermijdelijk is. Veel mensen denken dat ze één van die paden moeten kiezen. Maar dat hoeft niet. Hoop en aanvaarding kunnen naast elkaar bestaan.”

Heb je een motto dat jou typeert?
“Alles is vergankelijk, maar niets verdwijnt.” Die zin gebruik ik vaak. Ook als je niet gelooft in een hiernamaals of een vorm van voortbestaan, blijf je bestaan in herinneringen of in een steen die je hebt verlegd. De wereld is nooit meer precies hetzelfde nadat jij er bent geweest.”